Werkzaamheden van de afdeling Handhaving Openbare Ruimte

De werkzaamheden van de afdeling Handhaving Openbare Ruimte hangen samen met de wetten en verordeningen (gemeenteregels) die de afdeling handhaaft.  Voorbeelden zijn de Wet Milieubeheer, de Afvalstoffenverordening, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de Verordening op de Straathandel. De afdeling handhaaft de regels op het gebied van milieu, openbare ruimte en de markten en doet daarnaast het marktbeheer.

Meer dan toezicht alleen
Onze medewerkers houden toezicht, signaleren misstanden, grijpen in bij overtredingen. De buitengewoon opsporingsambtenaren kunnen boetes uitschrijven, proces-verbaal opmaken en zelfs zaken in beslag nemen. Dat laatste is ook voorbehouden aan de inspecteurs openbare ruimte van de afdeling. Marktmeesters hebben daarnaast behalve als toezichthouder een functie als gastheer. Ze zorgen ervoor dat op de markt alles naar behoren reilt en zeilt.

Liever geen overtredingen
De doelstelling van het stadsdeel is: schoon, heel en veilig. De afdeling steekt veel tijd in preventie: het voorkomen van overtredingen. Medewerkers lichten voor, surveilleren en geven waarschuwingen.

Afhandeling van meldingen
De afdeling krijgt jaarlijks veel meldingen van vervuiling, onveilige situaties, fiets- en autowrakken, vernielingen, hinderlijk geplaatste objecten op de weg, graffiti en wildplakken. Om maar wat te noemen. Het streven is de meldingen in diensttijd binnen een uur in behandeling te nemen. Veel meldingen komen binnen via het Meldpunt Openbare Ruimte, tel. 14 020

Foto: huisvuil moet in de containers

Afvalstoffenverordening 
De afdeling zorgt voor de naleving van de afvalstoffenverordening. De gemeente heeft hierin bepaalt hoe bewoners, ondernemers en bedrijven met afval dienen om te gaan. Doel is het voorkomen van vervuiling en het schoonhouden van het milieu en de leefomgeving. Als onze medewerkers huishoudelijk afval, grofvuil of bedrijfsafval signaleren dat verkeerd is aangeboden, dan worden – als we ze kunnen achterhalen - de overtreders beboet.  Dat geldt ook voor afval dat ergens onbeheerd is achtergelaten of gedumpt. De afdeling is alert op zwerfvuil, fiets- en autowrakken. Speciale aandacht vraagt klein chemisch afval (KCA): dit afval (schoonmaakproducten, verf, accu’s, batterijen en dergelijke) is schadelijk voor het milieu. Zie hiervoor de internetpagina Hoe moet ik mijn afval scheiden?

Bescherming van het milieu 
Landelijk zijn er verschillende milieuwetten die ervoor moeten zorgen dat ons leefmilieu niet verder wordt aangetast. Zo zijn er regels voor gevaarlijk afval. Lekkende vaten met afgewerkte olie of chemicaliën, afkomstig van bedrijven, bedreigen de leefomgeving. Asbestdeeltjes die bij toeval tussen bouw- en sloopafval worden gevonden, zijn schadelijk voor de gezondheid. Bij melding of constatering gaan de opsporingsambtenaren van onze afdeling hierop af. Ook coördineren medewerkers de activiteiten bij milieucalamiteiten: ze stellen de omgeving veilig, zorgen dat de saneringswerkzaamheden worden uitbesteed en starten het opsporingsonderzoek naar de daders.  Dat gebeurt soms ook ’s nachts. Dan is de zogeheten calamiteitendienst oproepbaar.

Foto’s: Schadelijke chemicaliën

Wet Milieubeheer en andere wetten en regels
Gevaarlijk afval, asbest, milieucalamiteiten. De afdeling komt ook in actie bij illegale stortingen, lozingen op het riool en vervuiling van het oppervlaktewater. Gevelreiniging is niet toegestaan zonder vergunning. Sleutelen aan motorvoertuigen kan het milieu ernstig belasten. Vandaar dat hierop streng wordt gecontroleerd. In een warme zomer komen er weleens meldingen binnen van vis- en vogelsterfte (botulisme).  De afdeling onderneemt actie bij schade veroorzaakt aan groenvoorzieningen, straatmeubilair en andere objecten in de openbare ruimte. Op verzoek van de regiopolitie wordt incidenteel assistentie verleend bij ontruiming van hennepplantages/XTC labs.

Samenwerking bij gerichte controleacties
Opsporingsambtenaren van de afdeling werken van tijd tot tijd nauw samen met collega’s van de regiopolitie, de Dienst Milieu en Bouwtoezicht van Amsterdam en het Groengebied Amstelland. Ook is er samenwerking met de A.I.D. (Algemene Inspectiedienst) en uiteraard met het Openbaar Ministerie (Officier van Justitie). Er zijn in de loop van het jaar gerichte controleacties waarbij ook – in het kader van het zogeheten Amsterdams Handhavingprogramma  - andere afdelingen van het stadsdeel zijn betrokken. Voorbeelden zijn: controle grondtransporten en –opslag, aspectcontroles bij apothekers en slagerijen, controle afvaltransporten. Ook zijn er milieucontroles bij groots opgezette verkeerscontroles, onder andere bij de 24-uurs Handhavingestafette (een landelijke actie).

Algemene Plaatselijke Verordening
Amsterdam heeft een Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Veel bepalingen daarin zijn gericht tegen hinder en overlast in de openbare ruimte. De afdeling Handhaving ziet toe op de naleving van deze regels. Inspecteurs van de afdeling grijpen in als ondernemers - tegen de regels in - objecten in de openbare ruimte hebben geplaatst die daar niet zijn toegestaan (winkeluitstallingen). Ze adviseren bij aanvragen voor een vergunning, bijvoorbeeld voor het opbreken van een weg wegens werkzaamheden. Daarna controleren ze of de vergunningvoorschriften worden nagekomen. De afdeling treedt op tegen illegale objecten op of aan de weg. Aanhangers en caravans mogen bijvoorbeeld niet langer dan drie dagen in de openbare ruimte geparkeerd staan. Een bedrijf mag niet zomaar ergens een bouwcontainer neerzetten.

‘Plakken en kladden’ en evenementen
Naast de inspecteurs zorgen de opsporingsambtenaren voor handhaving van de APV. Wildplakken van illegale reclame wordt aangepakt, onder andere door het versturen van voornemens en besluiten tot het opleggen van een dwangsom. ‘Plakken en kladden’ gebeurt nogal eens om aandacht te vragen voor evenementen in of buiten het stadsdeel.  Bij grote evenementen, met name in het Centrum Arena Gebied, controleert de afdeling op vergunningen. De afdeling controleert vergunningen van vaste plaatshouders, verbaliseert illegale kaartverkopers, beëindigt het zonder vergunning maken van reclame en neemt illegaal verhandelde goederen in beslag. Daarbij wordt samengewerkt met de regiopolitie Amsterdam-Amstelland.

Verkeer en parkeren
De afdeling heeft geen reguliere taken op het gebied van verkeer, maar bij milieucalamiteiten op de weg, bijvoorbeeld olie- of benzinesporen, is het handig dat onze medewerkers zijn opgeleid tot officiële verkeersregelaar. Ook krijgt de afdeling geregeld verzoeken tot assistentie van de regiopolitie. Bij verkeersacties controleren opsporingsambtenaren van de afdeling op milieuaspecten. De afdeling heeft de regie over de parkeerhandhaving. De parkeerhandhaving 'blauwe zones' is uitbesteed aan de Dienst Stadstoezicht, maar de opsporingsambtenaren treden wel op bij excessen in de openbare ruimte. Daarbij gaat het vooral om evenementen en verkeer- en parkeerovertredingen in gemeentelijk groen.  

Proces-verbalen
De opsporingsambtenaren van de afdeling zijn gerechtigd proces-verbaal uit te schrijven. Ze hebben strafrechtelijke bevoegdheden. De afdeling heeft niet de intentie om zoveel mogelijk processen-verbaal te schrijven. Het uiteindelijke doel is het verminderen van het aantal overtredingen.

Markten en marktbeheer
De onderafdeling markten verzorgt het beheer van de markten in het stadsdeel en bestaat uit marktmeesters en het hoofd Marktbeheer. De marktmeesters zijn dagelijks op de markt aanwezig en voor alle marktkooplieden direct aanspreekbaar. Ze zorgen er in de praktijk voor dat de markten functioneren en de marktkooplieden een plek krijgen. Behalve gastheer zijn ze ook toezichthouder. Het hoofd Marktbeheer is vooral achter de schermen actief. In het stadsdeel is zes dagen per week markt op vier verschillende locaties: Anton de Komplein, dit is bij de Amsterdamse Poort (ma en do), Kraaiennest (di en vr), Reigersbos (wo) en Ganzenhoef (za). Elke markt heeft zijn eigen karakter. Het assortiment verschilt per markt en dat geldt ook voor de klantenkring. De onderafdeling is dus elke week van maandag tot en met zaterdag op de markt actief.

Een dag op de markt
Belangrijk is ’s ochtends de aanwezigheidsregistratie van de vaste plaatshouders en de toewijzing van losse plaatsen aan zogeheten ‘sollicitanten’. Als deze dagelijkse indeling begint, heeft de kraamzetter zijn kramen al uitgezet en is het marktterrein vrij van geparkeerde auto’s. Met een ontheffing voor hun auto of vrachtwagen kunnen marktkooplieden hun plek bereiken. Om toezicht te kunnen houden, zijn de marktmeesters het grootste deel van de dag buiten. De afdeling heeft tot taak de regels van de Verordening op de Straathandel en het marktreglement te handhaven. Zo zijn marktkooplieden verplicht zelf in hun kraam te staan en mogen ze niet te groot ‘uitpakken’: consumenten en hulpdiensten moeten zich tussen de kramen door kunnen bewegen. Als alles meezit, eindigt een marktdag zoals die begon: met een leeg en schoon marktterrein zonder zwerfvuil. Daar wordt aan gewerkt…

Foto: kleding op de markt

Achter de schermen
Als ze niet op de markt zijn, dan zijn ze op kantoor. De marktmeesters houden diverse administraties bij en maken rapport op. Ze staan ondernemers te woord die op de markt willen gaan staan. Ze doen, samen met het Hoofd Marktbeheer, aan ‘crisisbestrijding’: als ergens op de markt iets niet functioneert, dan zullen onze medewerkers dat moeten (laten) verhelpen. De afdeling beheert de faciliteiten op de markt en laat de elektriciteitsvoorzieningen regelmatig controleren. Bij overtreding van reglementen worden marktkooplieden gewaarschuwd. Ook kunnen sancties worden opgelegd. Het hoofd Marktbeheer heeft een belangrijke rol bij deze handhaving van regels. Naast de coördinatie van alle werkzaamheden en aansturing van de onderafdeling heeft deze medewerker ook beleidszaken in zijn takenpakket.

Op lange termijn
Het stadsdeel streeft naar vitale markten. Het is een uitdaging om de consumenten ook in de toekomst aan de markten van Zuidoost te binden. Wat daarbij helpt, is promotie. Een ander middel dat daarbij kan helpen is doorstroming: als er in plaats van het bestaande productaanbod nieuwe, andere kramen bijkomen, kan het assortiment breder worden. De periodieke herindeling draagt daaraan bij. Eens in de twee jaar vindt deze op alle markten plaats. Vaste plaatsen die zijn vrijgekomen, worden bij de herindeling in een zorgvuldige procedure aan een andere rechthebbende toegewezen. Wie op een losse plaats is aangewezen, kan mogelijk doorschuiven naar een vaste plaats. De voorbereiding voorafgaand aan zo’n herindeling neemt maanden in beslag. Het hoofd Marktbeheer heeft hierin een centrale rol.

 Nadere informatie over markten
Bent u ondernemer en wilt u op de markt gaan staan? Surf dan naar het ondernemersloket op deze site voor nadere informatie over de noodzakelijke papieren. U heeft in ieder geval een Bewijs van inschrijving markt- en straathandel nodig en een marktvergunning. Bent u consument? Kom dan een keer de sfeer proeven op één van onze markten.